විශාල වූ පුරස්ථි ග්‍රන්ථියක අපහසුතා අඩු කරගැනීමට උපදෙස් 4ක්
පිරිමියෙකුගේ පුරස්ථි ග්‍රන්ථිය වයස අවුරුදු 25 පමණ වන විට වර්ධනය වීමට පටන්ගනී. පිළිකාමය නොවන පුරස්ථි ග්‍රන්ථි වර්ධනය (benign prostatic hyperplasia - BPH) ලෙස හැඳින්වෙන මෙම ස්වාභාවික විශාල වීම, පුරස්ථි ග්‍රන්ථිය විශාල වීමට වඩාත් සුලභ හේතුවයි. BPH නිසා පුරස්ථි ග්‍රන්ථි පිළිකාව ඇති නොවන නමුත් තත්ත්ව දෙක එකවර පැවතිය හැකිය.
BPH ඇති සමහර පිරිමින් තම පුරස්ථි ග්‍රන්ථිය විශාල වී ඇති බව කිසිවිටෙක නොදැන සිටිය හැකිය. එහෙත් BPH නිසා සාමාන්‍යයෙන් අවම වශයෙන් අපහසුතා ඇති කරන රෝග ලක්ෂණ හෝ හටගනී. ඒවා අතර:
මුත්‍රා පිටවීම ආරම්භ වීමට ප්‍රමාද වීම, අතරමඟ නතර වීම හෝ ධාරාව දුර්වල වීම
හදිසියේ මුත්‍රා කිරීමට අවශ්‍ය වීම, මුත්‍රා කාන්දු වීම හෝ බිංදු වශයෙන් පිටවීම
මුත්‍රාශය සම්පූර්ණයෙන් හිස් වී නැති බවක් දැනීම
විශේෂයෙන් රාත්‍රියේදී නිතර මුත්‍රා කිරීමට සිදු වීම.
BPH ඔබේ ජීවිතයට කෙතරම් බලපාන්නේද යන්න ලකුණු මගින් මැන බලන ප්‍රශ්නාවලියක් පුරවන ලෙස වෛද්‍යවරයා ඉල්ලා සිටිය හැකිය. එම ලකුණු මගින් තත්ත්වය ඔබේ ජීවන තත්ත්වයට කරන බලපෑම පිළිබිඹු වන අතර, මුලින් ගත යුතු පියවර තීරණය කිරීමට ඔබටත් වෛද්‍යවරයාටත් උපකාරී වේ.
රෝග ලක්ෂණ විශේෂයෙන් කරදරකාරී නොවේ නම්, වෛද්‍යවරයා සක්‍රිය ප්‍රතිකාරයක් නොකර නිරීක්ෂණාත්මකව බලා සිටීම (watchful waiting) යෝජනා කළ හැකිය. එනම් වර්ධනය වන සංකූලතා හඳුනාගැනීමට නිතිපතා පරීක්ෂා කිරීමයි. රෝග ලක්ෂණ වැඩි බාධාවක් ඇති කරන්නේ නම්, බොහෝ වෛද්‍යවරු ජීවන රටාවේ වෙනස්කම් සහ ඖෂධ එකට යොදාගනිමින් ආරම්භ කරති.
BPH රෝග ලක්ෂණ සමනය කිරීමට උපදෙස්
සරල පියවර කිහිපයකින් BPH රෝග ලක්ෂණ සමහරක් අඩු කරගත හැකිය:
නිතිපතා ව්‍යායාම කිරීම සහ භාවනාව වැනි ලිහිල් කිරීමේ ක්‍රම පුහුණු කිරීම මගින් ආතතිය අඩු කරගන්න. ස්නායුමය ආතතිය නිසා සමහර පිරිමින්ට නිතර මුත්‍රා කිරීමට සිදු වේ.
වැසිකිළිය භාවිත කරන විට, හැකි තරම් සම්පූර්ණයෙන් මුත්‍රාශය හිස් කරගැනීමට කාලය ගන්න. එවිට නැවත නැවත යාමට සිදු වීම අඩු වේ.
මුත්‍රා කිරීමෙන් පසු බිංදු පිටවීම වැළැක්වීමට ඉතිරි මුත්‍රා මෘදු ලෙස තෙරපා පිට කළ හැකිය: එක් අතක ඇඟිලි 2ක් හෝ 3ක් වෘෂණ කෝෂයට අඟලක් පමණ පිටුපසින් තබා මෘදුව ඉහළට තද කරන්න. එම පීඩනය පවත්වාගනිමින්, වෘෂණ කෝෂයට යටින් ශිෂ්ණයේ පාදම දෙසට ඇඟිලි ගෙන එන්න.
ඔබ ගන්නා සියලුම වෛද්‍ය නිර්දේශිත සහ බෙහෙත් වට්ටෝරුවකින් තොරව මිලදී ගන්නා ඖෂධ වෛද්‍යවරයා සමඟ සමාලෝචනය කරන්න. ප්‍රතිහිස්ටමින් (antihistamines) සහ නාසයේ අවහිරතා අඩු කරන ඖෂධ (decongestants) ඇතුළු සමහර ඖෂධ මුත්‍රා කිරීමට බාධා කළ හැකිය. වෛද්‍යවරයා මාත්‍රා සකස් කිරීම, ඒවා ගන්නා වේලාව වෙනස් කිරීම හෝ මුත්‍රා ගැටලු අඩුවෙන් ඇති කරන විකල්ප නිර්දේශ කිරීම සිදු කළ හැකිය.
සවස් කාලයේ තරල පානයෙන් වළකින්න. විශේෂයෙන් කැෆේන් සහ මත්පැන් අඩංගු පානවලින් වළකින්න. මේ දෙකම මුත්‍රාශයේ මාංශපේශී ආතතිය වෙනස් කර වකුගඩුවල මුත්‍රා නිපදවීම උත්තේජනය කළ හැකි බැවින්, රාත්‍රියේ වැසිකිළියට යාමට සිදු වේ.
දිගු ගුවන් ගමන්වලදී මත්පැන්වලින් වළකින්න. සෑම විනාඩි 60ත් 90ත් අතර වාරයකදීම මුත්‍රා කිරීමට උත්සාහ කරන්න.
වෙන කවරදාකටත් වඩා වැඩි ඖෂධ සහ ප්‍රතිකාර විකල්ප දැන් පිරිමින්ටත් ඔවුන්ගේ වෛද්‍යවරුන්ටත් තෝරාගැනීමට තිබේ. එක් ක්‍රමයකින් ප්‍රමාණවත් ප්‍රතිඵල නොලැබුණහොත් තවත් ක්‍රමයක් අත්හදා බැලිය හැකිය. එමෙන්ම BPH ශල්‍යකර්මවල සිදු වූ වැඩිදියුණු කිරීම් නිසා, වෙන කවරදාකටත් වඩා අඩු අතුරු ආබාධ සහිත ඵලදායී ශල්‍ය විකල්ප කිහිපයක් පිරිමින්ට තිබේ.