කථනයෙන් හා ලිවීමෙන් ඔබ්බට: AI මගින් වේගයෙන් සිතුවිලි හුවමාරු කළ හැකිද?

නවීන පරිගණක සිතාගත නොහැකි වේගයකින් දත්ත හුවමාරු කරයි. සාමාන්‍ය ගිගාබිට් (gigabit) සම්බන්ධතාවක් ඔස්සේ තත්පරයකට බිට් (bits) බිලියනයක් හුවමාරු කෙරෙන අතර, උසස් දත්ත මධ්‍යස්ථාන තුළ එම වේගය ඊටත් වඩා බොහෝ ගුණයකින් වැඩිය. එහෙත් මිනිසුන් තවමත් සිය සිතුවිලි බෙදාගන්නේ මුළුමනින්ම පාහේ කථනය, ලිවීම, හස්ත සංඥා සහ ශරීර චලන මගිනි. මානව සන්නිවේදනයේ වැදගත් වන්නේ තොරතුරු ප්‍රමාණය නොව ඒවායේ අර්ථයයි.

මොළය සෘජුව කියවීම මගින් කෘත්‍රිම බුද්ධියට (artificial intelligence) මෙම පරතරය පියවිය හැකිද යන්න නව විද්‍යාත්මක පර්යේෂණ ලිපියක් සහ යෝජිත පර්යේෂණ රාමුවක් මගින් විමසා බලයි. මොළයේ ක්‍රියාකාරිත්වය සටහන් කිරීමට ප්‍රධාන ප්‍රවේශ දෙකක් පවතින අතර, මෑතකාලීන අධ්‍යයන කැපී පෙනෙන ප්‍රගතියක් අත්කරගෙන තිබේ. ලිට්ල්ජෝන් (Littlejohn) සහ ඔහුගේ සගයන් ඇතුළු පර්යේෂකයෝ මිනිස් මොළයෙන් ලැබෙන සංඥා මිලිතත්පර 80ක කාල පරාස තුළ සකස් කරමින්, මිනිත්තුවකට වචන 56ක් පමණ වූ සාමාන්‍ය සන්නිවේදන වේගයක් සහ 81.25%ක මධ්‍යන්‍ය නිරවද්‍යතාවක් ලබාගත්හ.

යෝජිත "AI සහාය ඇති අධිවේගී සිතුවිලි සන්නිවේදන" රාමුව මගින් සිතුවිල්ලක ප්‍රධාන අංග තුනක් හඳුනාගෙන, EEG වැනි ශරීරය තුළට උපකරණ ඇතුළු නොකරන ක්‍රම මගින් ඒවා ග්‍රහණය කර, එම ප්‍රතිඵලය වෙනත් පුද්ගලයකුට තේරුම් ගත හැකි ආකාරයකට පරිවර්තනය කිරීමට AI භාවිත කිරීමට නියමිතය. මෙම උපකල්පනය විද්‍යාත්මකව පරීක්ෂා කළ හැකි බව ලිපියෙන් තර්ක කෙරේ. තොරතුරු ලබන්නාගේ අවබෝධය මැනිය හැකි ආකාරය සහ මෙම ක්‍රමයේ කාර්යසාධනය යතුරුලියනය, කථනය හා වෙනත් සන්නිවේදන මාර්ග සමග සැසඳිය යුතු ආකාරය ද එහි දක්වා තිබේ.

බරපතළ බාධක පවතින බව කතුවරු පිළිගනිති. EEG වැනි ශරීරය තුළට උපකරණ ඇතුළු නොකර ලබාගන්නා සංඥාවල අධික අනවශ්‍ය සංඥා සහ බාධා පවතී. මිනිසාගේ අවධානය, මතකය සහ අවබෝධය යන සියල්ල ප්‍රතිඵලයට බලපාන අතර, ඕනෑම සිතුවිලි හුවමාරුවක් සංකේතනය (encryption) කළ යුතු වේ. එසේ වුවද, ආබාධ සහිත පුද්ගලයන්ගේ සන්නිවේදනයේ විශාල වෙනසක් ඇති කිරීමට මෙම ප්‍රවේශයට හැකි බව ඔවුහු පවසති.

ඔවුන්ගේ නිගමනය වන්නේ අරමුණ වැඩි දත්ත ප්‍රමාණයක් වඩා වේගයෙන් යැවීම පමණක් නොව, අර්ථයම එක් මනසකින් තවත් මනසකට ගමන් කිරීමට ඉඩ සැලසීම බවයි.