2027 අයවැය නොවැම්බර් 12 ඉදිරිපත් කෙරේ: විවාද හා ඡන්ද කාලසටහන
නොවැම්බර් 12 යාවත්කාලීනය: අයවැය කතාව ඉදිරිපත් කිරීම
ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායක (Anura Kumara Dissanayake) නොවැම්බර් 12 ශ්‍රී ලංකා වේලාවෙන් පස්වරු 1.40ට පාර්ලිමේන්තුවේදී 2027 අයවැය (Budget) කතාව ආරම්භ කළේය. කථානායකවරයාගේ ප්‍රධානත්වයෙන් රැස්වීම ආරම්භ වූ අතර එදින උදෑසන යෝජනා සඳහා කැබිනට් මණ්ඩලයේ අනුමැතිය ලැබිණි. පහත පැරණි අනාගත සඳහන වෙනුවට මෙම යාවත්කාලීනය වත්මන් තත්ත්වය දක්වයි. පැරණි කාලසටහන සහ පළකිරීමේ සටහන රඳවා ඇත.
සියලු පුරවැසියන්ට සමෘද්ධිමත් ජීවිතයක් සහ ආර්ථික පුනර්ජීවනයක් උදාකිරීම ප්‍රධාන අරමුණ බව කතාව ආරම්භයේදී ජනාධිපතිවරයා පැවසීය. පෙර පැවැති පවුල් පාලන ක්‍රමය වෙනස් කිරීමට ජනතාව තම පාලනයට ජනවරමක් ලබාදුන් බවද ඔහු කීය. මේවා ජනාධිපතිවරයාගේ දේශපාලන ප්‍රකාශ මිස සඳහන් ඉලක්ක දැනටමත් ඉටුවී ඇති බවට ස්වාධීන ඇගයීමක් නොවේ.
මැදපෙරදිග යුද්ධය සහ හෝමුස් සමුද්‍ර සන්ධිය (Strait of Hormuz) වසා දැමූ බව කියන තත්ත්වය බලශක්ති සැපයුමටත් ආර්ථිකයටත් පීඩනයක් ඇතිකළ බවද ඔහු සඳහන් කළේය. මෙය අයවැය කතාවේ ඔහු කළ ප්‍රකාශ පිළිබඳ සටහනක් මිස වෙනම සජීවී නාවික මාර්ග තත්ත්ව වාර්තාවක් නොවේ. එක් එක් කොන්දේසි පාර්ලිමේන්තු ක්‍රියාපටිපාටි වේලාවන් සමග පටලවා නොගැනීමට බදු, ණය, බලශක්ති සහ යටිතල පහසුකම් යෝජනා වෙනම පුවත් ලෙස ඉදිරිපත් කෙරේ.
දෙවන වර කියවීමේ විවාදය (second-reading debate) නොවැම්බර් 13 සිට 20 දක්වා සැලසුම් කර ඇත. කතාව ඉදිරිපත් කිරීම සහ කැබිනට් අනුමැතිය ලැබීම යනු පාර්ලිමේන්තුව අයවැය සම්මත කිරීම හෝ සෑම පියවරක්ම වහා නීත්‍යනුකූලව ක්‍රියාත්මක වීම හෝ නොවේ. කලින් ප්‍රකාශ කළ ඡන්ද සහ කාරක සභා අවස්ථාවේ විවාද වේලාවන් පසුබිම සඳහා පහත රඳවා ඇත.
මුදල් අමාත්‍යවරයා ලෙසද කටයුතු කරන ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායක (Anura Kumara Dissanayake), 2027 අයවැය නොවැම්බර් 12 දින ශ්‍රී ලංකා වේලාවෙන් පස්වරු 1.30ට ආරම්භ වන පාර්ලිමේන්තු රැස්වීමේදී ඉදිරිපත් කිරීමට නියමිතය. මෙය විසර්ජන පනත් කෙටුම්පතේ දෙවන වර කියවීම (Second Reading) වේ.
අවසන් යෝජනා ලේඛනය සලකා බැලීම සඳහා නොවැම්බර් 11 දින ජනාධිපති ලේකම් කාර්යාලයට ඉදිරිපත් කෙරිණි. ප්‍රාග්ධන ප්‍රතිපාදන (capital allocations) රුපියල් බිලියන 2,000ක් බව ජනාධිපති මාධ්‍ය අංශය පැවසීය. අවසන් බදු වෙනස්කම් සහ ක්‍රියාත්මක වන දින තහවුරු වන්නේ කතාවේදී නිවේදනය කිරීමෙන් පසුවය.
දෙවන වර කියවීමේ විවාදය නොවැම්බර් 13 සිට 20 දක්වා පැවැත්වීමට නියමිත අතර ඒ පිළිබඳ ඡන්ද විමසීම නොවැම්බර් 20 පස්වරු 6ට සැලසුම් කර ඇත. කාරක සභා අවස්ථාවේ විවාදය (Committee Stage Debate) නොවැම්බර් 21 සිට දෙසැම්බර් 14 දක්වා පැවැත්වේ.
තෙවන වර කියවීමේ (Third Reading) අවසන් ඡන්ද විමසීම දෙසැම්බර් 14 දින පස්වරු 6ට පැවැත්වීමට නියමිතය. පාර්ලිමේන්තු කාලසටහන අනුව විවාද ශ්‍රී ලංකා වේලාවෙන් පෙරවරු 11 සිට පස්වරු 6 දක්වා පැවැත්වේ.
වැඩිදුර විස්තර
අයවැය කාලයේ පෙරවරු 9.30 සිට 10 දක්වා සාමාන්‍ය පාර්ලිමේන්තු කටයුතු සඳහාද 10 සිට 10.30 දක්වා වාචික ප්‍රශ්න සඳහාද 10.30 සිට 11 දක්වා ස්ථාවර නියෝග 27(2) යටතේ ප්‍රශ්නය සඳහාද කාලය වෙන් කර ඇත. ඉන්පසු පෙරවරු 11ට අයවැය විවාදය ඇරඹේ. සියලු වේලාවන් ශ්‍රී ලංකා වේලාවෙනි.
ඡන්ද විමසීම් පැවැත්වෙන නොවැම්බර් 20 සහ දෙසැම්බර් 14 හැර සෙසු රැස්වීම් දිනවල පස්වරු 6 සිට 6.30 දක්වා කල් තැබීමේ යෝජනා සඳහා කාලය වෙන් කර ඇත. මේවා නිවේදිත පාර්ලිමේන්තු ක්‍රියාපටිපාටි වේලාවන්ය. සියලු අයවැය යෝජනා දැනටමත් සම්මත වී ඇතැයි නොසැලකිය යුතුය.