ඇසේ සුද ඉවත් කිරීමේ සැත්කමට පෙර, අතරතුර සහ පසු අපේක්ෂා කළ යුතු දේ

ඇසේ සුද ඉවත් කිරීමේ සැත්කම (cataract surgery), එක්සත් ජනපදයේ (United States) වඩාත් බහුලව සිදු කරන සැත්කම්වලින් එකක් මෙන්ම අදටත් සිදු කරන පැරණිතම ශල්‍යකර්මවලින් එකකි.

පුරාණ ඊජිප්තු ජාතිකයෝ (Egyptians) "කවුචිං" (couching) නම් ක්‍රමයක් භාවිත කළහ. එහිදී තියුණු ඉඳිකටුවක් ඇතුළු කර, වලාකුළු මෙන් අපැහැදිලි වූ කාචය දෘෂ්ටි මාර්ගයෙන් ඉවත් කර ඇසේ පිටුපස ඇති කාචාභ කුහරයට (vitreous cavity) තල්ලු කළහ. පසුව රෝම ජාතිකයෝ (Romans) "නීඩ්ලිං" (needling) ක්‍රමය භාවිත කර සුද සහිත කාචය යළි අවශෝෂණය විය හැකි තරම් කුඩා කොටස්වලට කැපූහ. මෙම ක්‍රම දෙකෙන්ම පෙනීම වැඩිදියුණු වුවද, කාචය ප්‍රතිස්ථාපනය නොකළ බැවින් සම්පූර්ණයෙන්ම පැහැදිලි දෘෂ්ටියක් ලබා දීමට ඒවාට නොහැකි විය.

එම පෙරළිය සිදු වූයේ 1940 දශකයේදී බ්‍රිතාන්‍ය අක්ෂි වෛද්‍යවරයකු අභ්‍යන්තර අක්ෂි කාචය (intraocular lens) නිපදවීමෙන් පසුවය.

වර්තමානයේ ඇසේ සුද ඉවත් කිරීමේ සැත්කම

පුරාණ සැත්කම්වලට වෙනස්ව, නවීන සැත්කම්වලදී කුඩා කැපුම් සහ උරාගැනීමේ ක්‍රමයක් භාවිතයෙන් අපැහැදිලි කාචය ඉවත් කර, ඒ වෙනුවට කෘත්‍රිම ප්ලාස්ටික් කාචයක් යොදනු ලැබේ.

කාචය ඉවත් කිරීමට ක්‍රම දෙකෙන් එකක් යොදාගනී: ෆේකෝඉමල්සිෆිකේෂන් (phacoemulsification) හෝ කාච කවරයෙන් පිටතට කාචය ඉවත් කිරීමේ සැත්කම (extracapsular surgery). අපැහැදිලි කාචය ඉවත් කළ පසු, ඒ වෙනුවට අභ්‍යන්තර අක්ෂි කාචයක් (IOL) ලෙස හැඳින්වෙන පැහැදිලි කෘත්‍රිම කාචයක් බද්ධ කෙරේ. සැත්කමට පෙර ලබාගත් මිනුම් සහ ඔබේ ජීවන රටාවට අදාළ අවශ්‍යතා පිළිබඳ සාකච්ඡාවක් පදනම් කරගෙන, ඔබේ අක්ෂි වෛද්‍යවරයා සුදුසු නාභිගත කිරීමේ බලයක් සහිත කාචයක් තෝරාගනී.

ඇසේ සුද ඉවත් කිරීමේ සැත්කම සිදු කරන දිනයේ අපේක්ෂා කළ යුතු දේ

ඇසේ සුද ඉවත් කිරීමේ සැත්කම සාමාන්‍යයෙන් බාහිර රෝගී සැත්කමකි. ශල්‍ය මධ්‍යස්ථානයේ ඔබට පැය දෙක තුනක් ගත කිරීමට සිදුවිය හැකි අතර, සැත්කමට සාමාන්‍යයෙන් පැය භාගයකට අඩු කාලයක් ගත වේ.

ඔබ අවදියෙන් සිටින නමුත්, සන්සුන් කිරීම සඳහා ශිරාවක් ඔස්සේ ඖෂධයක් සහ වේදනාව වැළැක්වීමට ස්ථානික නිර්වින්දනය (local anesthesia) ලබා දිය හැකිය. වෛද්‍යවරයාගේ උපදෙස් අනුව, ශල්‍යාගාර කාර්ය මණ්ඩලය සැත්කමට පෙර සහ පසු ඇසට විවිධ ඖෂධ බිංදු යොදයි.

ඉන්පසු ශල්‍ය වෛද්‍යවරයා ඇස වෙළුමකින් හෝ ආරක්ෂක ආවරණයකින් වසා දැමිය හැකිය. එය එදිනම පසුව හෝ පසුදා ඉවත් කළ හැකිය. ඔබ විනාඩි 30ක් පමණ ප්‍රකෘතිමත් වීමේ අංශයේ විවේක ගන්නා අතර, ඇස රැකබලාගන්නා ආකාරය පිළිබඳ උපදෙස් ලැබෙනු ඇත. ඔබව නිවසට රැගෙන යාමට රිය පදවන වෙනත් අයකු අවශ්‍ය වේ.

ඇසේ සුද ඉවත් කිරීමේ සැත්කමෙන් පසු නිවසේදී සුවය ලැබීම

සැත්කමෙන් පසු ඔබේ අක්ෂි වෛද්‍යවරයා හමුවීමට කිහිප වරක්ම යාමට සිදුවනු ඇත. සාමාන්‍යයෙන් සැත්කමෙන් දිනකට, සතියකට, මාසයකට, මාස දෙකකට සහ මාස හයකට පසු මෙම හමුවීම් පැවැත්වේ. සෑම හමුවකදීම වෛද්‍යවරයා ඔබේ ඇස පරීක්ෂා කර, දෘෂ්ටි තීක්ෂ්ණතාව (visual acuity) පරීක්ෂා කර, අක්ෂි පීඩනය මනියි.

ආසාදන වැළැක්වීමට සහ ප්‍රදාහය අඩු කිරීමට, සැත්කමෙන් පසු යම් කාලයක් දිනකට කිහිප වරක් වෛද්‍යවරයා නියම කළ ප්‍රතිජීවක හා ප්‍රදාහ නාශක අක්ෂි බිංදු යෙදිය යුතුය. සතියක් පමණ නිදාගන්නා විට අක්ෂි ආවරණයක් පළඳින්න. පිටතට යන විට වෛද්‍යවරයාගේ නිර්දේශය අනුව අව් කණ්ණාඩි පළඳින්න.