මැතිවරණ තොරතුරු ව්‍යාජ ප්‍රවෘත්තිවලින් ආරක්ෂා කිරීම හවුල් වගකීමකි: කොළඹ සමුළුව
ශ්‍රී ලංකා මැතිවරණ කොමිෂන් සභාවේ (ECSL) නියෝජිතයෝ, මාධ්‍යවේදීන් සහ සිවිල් සමාජ සංවිධාන ඔක්තෝබර් 30 වැනි දින කොළඹදී රැස්ව, මැතිවරණ තොරතුරුවල අඛණ්ඩතාව ආරක්ෂා කිරීමේ ක්‍රම සාකච්ඡා කළහ. 'Beyond the Algorithm' නම් මෙම උත්සවය ඩිමොක්‍රසි රිපෝටින් ඉන්ටර්නැෂනල් (Democracy Reporting International - DRI) සංවිධානය කළ අතර, යුරෝපා සංගමය (European Union) මෙම ව්‍යාපෘතියට සම අරමුදල් සපයයි.
උත්සවය විවෘත කරමින් DRI විධායක අධ්‍යක්ෂ නිකෝලා ෂ්මිට් (Nicola Schmidt) පැවසුවේ ව්‍යාජ තොරතුරු ගෝලීය සංසිද්ධියක් බවයි. ජනක කෘත්‍රිම බුද්ධිය (generative artificial intelligence), ඩීප්ෆේක් (deepfake) තාක්ෂණයන් සහ සමාජ මාධ්‍ය මගින් ව්‍යාජ තොරතුරු ව්‍යාප්ත වීම වේගවත් වන බව ඇය සඳහන් කළාය.
උත්සවයේදී කතා කළ මැතිවරණ කොමිෂන් සභා සාමාජික ඒ.එම්. ෆායිස් (A.M. Faaiz) පැවසුවේ අපගේ තිරවල පෙන්වන දේ තීරණය කරන්නේ ඇල්ගොරිතම (algorithms) බවත්, නමුත් ඇල්ගොරිතම ඡන්දය දෙන්නේ නැති බවත්ය. සෑම තිරයක් පිටුපසම පුරවැසියෙක් සිටින බවත්, ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය යනු පුරවැසියන් නිදහසේ සහ දැනුවත්ව තෝරා ගන්නා බවට වන පොරොන්දුව බවත් ඔහු පැවසීය. DRI සහ ෆැක්ටම් (Factum) සහාය ඇතිව කොමිෂන් සභාව ව්‍යාජ තොරතුරු පිළිබඳ උපායමාර්ගික ක්‍රියාකාරී සැලැස්මක් සකස් කරමින් සිටින බවද ඔහු කීවේය.
උත්සවයේදී ඉදිරිපත් කළ පර්යේෂණ සොයාගැනීම් අනුව, වීඩියෝ වේදිකාව වන ටික්ටොක් (TikTok) හි ගිණුම් 66ක් දේශපාලන පක්ෂ සහ අපේක්ෂකයන් ලෙස පෙනී සිට ඇති අතර, ඉන් 51ක් පැමිණිලිවලින් පසු ඉවත් කර ඇත. 2024-2025 මැතිවරණ චක්‍රය තුළ කාන්තා දේශපාලනඥයන් තාක්ෂණය මගින් පහසුකම් සැලසූ ස්ත්‍රී පුරුෂ භාවය පදනම් කරගත් ප්‍රචණ්ඩත්වයට දැඩි ලෙස ඉලක්ක වූ බවද පර්යේෂණයෙන් හෙළි විය. මැතිවරණ නිශ්ශබ්ද කාලය තුළද දේශපාලන දැන්වීම් ප්‍රචාරය වීම ඇතුළු තවත් සොයාගැනීම් ද ඉදිරිපත් කරන ලදී.