ස්වාධීන ඉන්ධන මිල නියාමකයෙකු ඉල්ලා පාර්ලිමේන්තු කාරක සභාව
ඉන්ධන මිල ගණන් වඩාත් විනිවිදභාවයෙන් ක්‍රියාත්මක කිරීමට සහ ශ්‍රී ලංකාවේ ඉන්ධන සැපයුම්කරුවන් අතර සාධාරණ තරගයක් තහවුරු කිරීමට ස්වාධීන නියාමන යාන්ත්‍රණයක් ඉල්ලා පාර්ලිමේන්තු කාරක සභාවක් ඉල්ලා සිටී.
මෙම කරුණ මතු වූයේ පාර්ලිමේන්තු සංකීර්ණයේදී ආචාර්ය හර්ෂ ද සිල්වා සභාපතිත්වය දරන රාජ්‍ය මුදල් පිළිබඳ කාරක සභාවේ (Committee on Public Finance) රැස්වීමකදීය. ලංකා ඛනිජ තෙල් නීතිගත සංස්ථාව (CPC) සහ පෞද්ගලික ඉන්ධන සමාගම් අතර ඉන්ධන ආනයන පිරිවැය වෙනස්කම් ගැන සාමාජිකයන් සැලකිලිමත් වීම පළ කළහ.
CPC රටේ ඉන්ධන අවශ්‍යතා කොටසක් තම ස්වයං පිරිපහදුවෙන් සපුරාලන බවත්, පෞද්ගලික සමාගම් තම සියලු පිරිපහදු කළ පෙට්‍රෝලීය නිෂ්පාදන ආනයනය කරන බවත් නිලධාරීන් පැහැදිලි කළහ. CPC හි සහ විදේශ සැපයුම්කරුවන්ගේ ගොඩබෑමේ පිරිවැය (landing costs) අතර සැලකිය යුතු වෙනස්කම් ඇති බව කාරක සභාව සඳහන් කළේය.
කෙසේ වෙතත්, පෞද්ගලික සමාගම්වලට තම මිල ගණන් CPC නිවේදනය කරන මිල ගණන්වලට අනුව නියම කිරීමට සිදු වේ. එයින් පෙට්‍රෝලීය වෙළඳපොළේ තරගයේ අසමතුලිතතාවක් ඇති විය හැකි බව ගැනත්, මිල ගණන් අධීක්ෂණය කිරීමට විනිවිද, ස්වාධීන ආයතනයක් අවශ්‍ය බව ගැනත් සැලකිලිමත් වීම මතු වී ඇත.
කාරක සභාව පවතින ඉන්ධන මිල සූත්‍රය, ආනයන පිරිවැය, බදු සහ බෙදාහැරීමේ වියදම් ද සමාලෝචනය කළ අතර, සියලු සැපයුම්කරුවන්ට සමාන තරග පදනමක් වැදගත් බව අවධාරණය කළේය.
රට හිතුවක්කාරී ඉන්ධන සහනාධාර (blanket fuel subsidies) වලින් ඈත් වී මුදල් අඩු කණ්ඩායම් සහ රාජ්‍ය ප්‍රවාහන අංශය සඳහා ඉලක්කගත ආධාර හඳුන්වා දිය යුතු බව සාමාජිකයන් තවදුරටත් පැවසූහ.
ආනයනය කළ වාහන ටයර් සඳහා නව ප්‍රමිතීන් සහ අස්වැසුම සුබසාධන වැඩසටහනට යෝජිත වෙනස්කම් ද සාකච්ඡාවට ලක් විය. 2026 ඔක්තෝබර් 1 වන දින දින අසාමාන්‍ය ගැසට් පත්‍රිකාවක් මඟින් ආනයන හා අපනයන (පාලන) පනත යටතේ ප්‍රකාශයට පත් කරන ලද රෙගුලාසි සහ 2026 අංක 07 අතිරේක ඇස්තමේන්තුව පරීක්ෂා කිරීම සඳහා මෙම රැස්වීම පැවැත්වූ බව පාර්ලිමේන්තුවේ සන්නිවේදන අංශය පැවසීය.
මෙම ඉල්ලීම මතු වන්නේ නොවැම්බර් මාසයේ මුල් භාගයේදී CPC සහ පෞද්ගලික ක්‍රියාකරුවන් පොම්ප මිල ඉහළ දැමීමෙන් පසු ඉන්ධන මිල ගණන් ගැන උණුසුම් විවාද සතියකට පසුවය.