සමබරතාව වැඩිදියුණු කිරීමේ මාවතට පිවිසෙමු

සමබරතාව (balance) යනු වැටෙන්නේ නැතිව ස්ථාවර ඉරියව්වක සිටීමට හෝ කැමති පරිදි චලනය වීමට ඔබේ බර බෙදා හැරීමේ හැකියාවයි. ස්ථිතික සමබරතාව (static balance) නිශ්චලව සිටගෙන සිටින විට ඔබව සෘජුව තබයි; ගතික සමබරතාව (dynamic balance) චලනය වන විට වෙනස්කම් පුරෝකථනය කර ඒවාට ප්‍රතිචාර දැක්වීමට ඉඩ සලසයි. මේ දෙකම ඔබේ ගුරුත්ව කේන්ද්‍රය (center of gravity), එනම් ශරීර බර සමානව බෙදී ඇති ලක්ෂ්‍යය, ඔබේ ආධාරක පාදම (base of support) මත පිහිටුවා තබයි.

ඔබ චලනය වෙමින් සිටියත් නිශ්චලව සිටියත්, සමබරතාව රඳා පවතින්නේ පද්ධති කිහිපයක අන්තර් ක්‍රියාව මත ය: මධ්‍යම ස්නායු පද්ධතිය (මොළය සහ කොඳු ඇට පෙළ), වෙස්ටිබියුලර් පද්ධතිය (vestibular system) (මොළය සහ අභ්‍යන්තර කන), දෘශ්‍ය පද්ධතිය (මොළය සහ ඇස්), සහ කකුල් වැනි ශරීරයේ පරිධීය ප්‍රදේශවල ඇති ප්‍රොප්‍රියොසෙප්ටර් (proprioceptors) නම් ස්ථාන සංවේදී ස්නායු විශාල ජාලයක්.

නිවැරදි ඉරියව්ව වැදගත් ය

ඔබේ කොඳු ඇට පෙළ සම්පූර්ණයෙන් කෙළින් නොවේ; එයට ගෙවී යාම සීමා කරන සහ නම්‍යශීලී බව ලබා දෙන මෘදු S හැඩැති වක්‍රයක් ඇත. එසේ වුවත්, කොඳු ඇට පෙළේ සහ ඉහළ ශරීරයේ නිසි පෙළගැස්ම සමබරතාවට වැදගත් ය. මිනිසුන් ඇවිදින ආකාරය බලන්න; ශරීර අසමානව තබාගෙන සිටින්නේ කොතරම් සාමාන්‍ය දෙයක්දැයි ඔබට පෙනෙනු ඇත. යමෙක් පය පැකිළුණහොත්, ඒ අසමතුලිතතාව නිසා තමන්ව අල්ලාගෙන වැටීම වළක්වා ගැනීම අපහසු වේ.

දුර්වල ඉරියව්වට හේතු බොහොමයක් තිබිය හැක: ජීවිත කාලය පුරා ඉදිරියට නැමී සිටීම, ප්‍රධාන මාංශ පේශි කණ්ඩායම්වල දුර්වලතාව, හෝ විවිධ මාංශ පේශි සහ කණ්ඩරවල තද ගතිය. තද මාංශ පේශි කෙටි වන අතර, එය චලන පරාසය (range of motion) (සන්ධියක් එක් එක් දිශාවට චලනය වන දුර) සීමා කර ඔබව අඩු කඩිසර කරයි. එයට එරෙහිව දිගුකිරීමේ ව්‍යායාම නොකළහොත්, ඔබේ චලන පරාසය තවත් අඩු වීමට ඉඩ ඇත.

මාංශ පේශි ශක්තිය වැදගත් ය

උදරයේ, පිටේ, පැතිවල, ශ්‍රෝණියේ සහ තනකම්වල ඇති මධ්‍ය මාංශ පේශි (core muscles) නිසි පෙළගැස්ම පවත්වා ගැනීමට සහ ඔබව ස්ථාවරව තබන සියුම් ගැලපීම් කිරීමට අත්‍යවශ්‍ය ය. ශරීරය ඉදිරියට නමා මධ්‍යයෙන් ඉවතට ඇද දමන නැමී සිටීමට එරෙහි වීමට, ශක්තිමත් පිට මාංශ පේශි විශේෂයෙන් වැදගත් ය. ශක්තිමත් පහළ කකුල් මාංශ පේශි සිටගෙන සිටින විට අධික ලෙස දෙපැත්තට වැනීම වළක්වා ගැනීමට උපකාරී වේ.

සමබරතාව වැඩිදියුණු කරන ආකාරය

හොඳ සමබරතාවක් ලැබෙන්නේ මාංශ පේශි ශක්තිමත් කරන සහ දිගු කරන ව්‍යායාම නිසි ලෙස මිශ්‍ර කිරීමෙනි.

හැකි නම් සම්පූර්ණ උස කැඩපතක් ඉදිරිපිට කරන ඉක්මන් ඉරියව් පරීක්ෂා කිරීම් ද උපකාරී වේ. ඉලක්ක කරන්න: නිකට බිමට සමාන්තර ව; උරහිස් සමාන ව (ස්ථානය සොයාගැනීමට ඒවා ඉහළට, පසුපසට සහ පහළට කරකවන්න); කන් උරහිස් සමග එක රේඛාවක; ස්වභාවික වක්‍ර පමණක් ඇති උදාසීන කොඳු ඇට පෙළක්; වැලමිට සමාන ව දෑත් ඔබේ පැත්තේ; උදර මාංශ පේශි තද කර; ඉණ සමාන ව; උරහිස් ඉණ සමග එක රේඛාවක; දණහිස් සමාන ව සහ කෙළින් ඉදිරියට යොමු කර; සහ පාද කෙළින් ඉදිරියට යොමු කර.

කනස්සල්ලට පත් විය යුත්තේ කවදාද

ඔබට නිතර පාද මත අස්ථාවර බවක් දැනේ නම්, හෝ කරකැවිල්ල හෝ වර්ටිගෝ (vertigo) (කාමරය කරකැවෙන බවක් දැනීම) ඇති වේ නම්, ඔබේ වෛද්‍යවරයා සමග කතා කරන්න. සමබරතා ගැටලු සහ වැටීමේ අවදානම බොහෝ විට බරපතළ වන තුරු සාකච්ඡා නොකෙරේ. ගැටලු කල්තියා හඳුනාගෙන ඒවාට පිළියම් කිරීම අනාගතයේ ඇතිවිය හැකි කරදර වළක්වා ගැනීමට උපකාරී වේ. රෝග විනිශ්චය ශාරීරික පරීක්ෂාවකින් සහ ඖෂධ සමාලෝචනයකින් ආරම්භ විය හැකි අතර, අවශ්‍ය පරිදි තවදුරටත් පරීක්ෂණ ද කෙරේ.