හම්බන්තොට තෙල් පිරිපහදු ගිවිසුම නතර කිරීමට කැබිනට් කමිටුව නිර්දේශ කරයි

වත්මන් ගිවිසුම අවසන් කර නව ආයෝජන යෝජනා කැඳවන ලෙස කැබිනට් මණ්ඩලය පත්කළ සාකච්ඡා කමිටුව (Cabinet-appointed Negotiating Committee - CANC) නිර්දේශ කිරීමෙන් පසු, හම්බන්තොට යෝජිත ඇමෙරිකානු ඩොලර් බිලියන 3.7ක තෙල් පිරිපහදු ව්‍යාපෘතිය පසුබෑමකට ලක්වීමට නියමිතය.

ජනාධිපතිවරයාගේ ජ්‍යෙෂ්ඨ නිලධාරී බී.කේ. ප්‍රභාත් චන්ද්‍රකීර්ති (B.K. Prabhath Chandrakeerthi) ප්‍රධානත්වයෙන් යුත් කමිටුව, ගිවිසුම සම්බන්ධයෙන් ඉදිරිපත් කළ ප්‍රධාන ඉල්ලීම් 10ක් ප්‍රතික්ෂේප කර බලශක්ති ස්වෛරීත්වය පිළිබඳ දැඩි ස්ථාවරයක් ගෙන ඇතැයි දැනුවත් පාර්ශ්ව පවසයි. ගිවිසුම සම්පූර්ණයෙන් අවලංගු කරන්නේද නැතහොත් නව යෝජනා කැඳවන්නේද යන්න පිළිබඳ අවසන් කැබිනට් තීරණයක් තවම ගෙන නැත.

උපායමාර්ගික සංවර්ධන ව්‍යාපෘති තත්ත්වය (Strategic Development Project status) යටතේ වසර 15 සිට 25 දක්වා බදු විරාම ඉල්ලා තිබූ අතර, එය ශ්‍රී ලංකාවේ ඇමෙරිකානු ඩොලර් බිලියන 2.9ක IMF සහන රාමුවේ දැඩි බදු සහ ආදායම් නීතිවලට පටහැනි බව මුදල් අමාත්‍යාංශයේ ජ්‍යෙෂ්ඨ නිලධාරියෙකු පැවසීය. අක්කර 700කට වසර 99ක බද්දක් සහ රජයේ 1%ක රාජභාගය ඉවත් කිරීම සම්බන්ධයෙන් ද මතභේද පැවතිණි.

ඉන්ධන වෙළෙඳපොළෙන් 40%ක් දක්වා ඉල්ලීම, විදේශීය රාජ්‍ය සමාගමකට ශ්‍රී ලාංකික පාරිභෝගිකයන් බැඳුණු වෙළෙඳපොළක් බවට පත්කිරීමේ උත්සාහයක් ලෙස දේශීය සාකච්ඡාකරුවෝ සැලකූහ. මුලින් අරාබොක්කේ (Arabokka) වෙන්කළ අක්කර 500ට අමතරව, චීන පරිපාලනය යටතේ පවතින හම්බන්තොට වරාය අසල තවත් අක්කර 200ක් ඉල්ලා තිබීමෙන් භූමි ආක්‍රමණය සහ වරාය කලාපීකරණ නීති පිළිබඳ සැලකිලි මතුවිය. ඉදිකිරීම් සඳහා අනිවාර්ය පාරිසරික බලපෑම් ඇගයීමක් (Environmental Impact Assessment) පාරිසරික නිලධාරීන් නියම කළ අතර, එහි වසර ගණනාවක් පුරා දැරිය යුතු පිරිවැයට සමාගම අකමැති විය.

ලාභාංශ, පොලී, තාක්ෂණික සේවා ගාස්තු සහ රාජභාග සඳහා පුළුල් නිදහස් කිරීම්, විදේශ සේවකයන්ගේ පුද්ගලික ආදායම් බදු නිදහස සහ අතිරික්ත විදුලිය කිසිදු සීමාවකින් තොරව කිලෝවොට් පැයකට (kWh) අවම වශයෙන් ඇමෙරිකානු ඩොලර් 0.076කට ජාතික ජාලයට විකිණීමේ ඉල්ලීමට ද කමිටුව විරුද්ධ විය.

මෙම නිර්දේශයේ ප්‍රධාන ප්‍රතිඵලයක් වන්නේ රජය සතු සපුගස්කන්ද තෙල් පිරිපහදුව යළි අලුත්වැඩියා කිරීමයි. චීනයට පමණක් නොව ඉන්දියාව සහ ඇමෙරිකාව වැනි කලාපීය බලවතුන්ට ද අවලංගු කිරීම පැහැදිලි පණිවිඩයක් බව විදේශ කටයුතු විශේෂඥයෝ පවසති. දේශීය ඉන්ධන වෙළෙඳපොළේ ඒකාධිකාරයකට ආසන්න තත්ත්වයක් ප්‍රතික්ෂේප කිරීමෙන්, ශ්‍රී ලංකාව තම බලශක්ති යටිතල පහසුකම් විදේශ පාලනයට යටත්වීම පිළිබඳ ආරක්ෂක සැලකිලි ලිහිල් කරයි.

මෙම තීරණයෙන් ජාතික ජන බලවේග (NPP) පාලනය චීන විරෝධී පාලනයක් නොව, ආර්ථික ස්වෛරීත්වය රැකීමට ඕනෑම ජාත්‍යන්තර බලවතෙකුගේ අසමාන ගිවිසුම් ප්‍රතික්ෂේප කිරීමට සූදානම් දැඩි, මධ්‍යස්ථ, "ශ්‍රී ලංකාවට ප්‍රමුඛත්වය" (Sri Lanka-First) දෙන පාර්ශ්වයක් බව පෙන්වන බව විශේෂඥයෝ පැවසූහ.