හෝර්මුස් සමුද්‍ර සන්ධිය: ඉන්දීය නැව් සඳහා ඉරානයේ විශේෂ අවසරය - විශේෂඥයින් අවදානම් 4ක් ගැන අනතුරු අඟවයි
ඉරාන-ඇමරිකා යුද ආතතිය දිගටම පවතින විට, හෝර්මුස් සමුද්‍ර සන්ධිය (Strait of Hormuz) හරහා ගමන් කිරීමට ඉන්දීය නැව් සඳහා ඉරානය විශේෂ අවසරයක් නිවේදනය කර ඇත. මෙය ඉන්දියාවට යම් සහනයක් ගෙන දෙන අතර, එම අවසරය පිටුපස වැදගත් අවදානම් හතරක් ඇති බව විශේෂඥයින් අනතුරු අඟවයි.
හෝර්මුස් සමුද්‍ර සන්ධිය ලොව වැදගත්ම බලශක්ති ප්‍රවාහන මාර්ග අතර එකකි. එහෙත් පෙබරවාරි සිට පවතින ඉරාන-ඇමරිකා ගැටුම එම මාර්ගයේ තෙල් ටැංකි නැව් ගමනාගමනයට දැඩි ලෙස බලපා ඇති අතර, ඉන්ධන මිල තියුනු ලෙස ඉහළ නංවමින් ලොව පුරා රටවලට ජීවන වියදම් පීඩනයක් ඇති කර ඇත.
මෙම තත්ත්වය තුළ, ඉරාන පාර්ලිමේන්තුවේ ජාතික ආරක්ෂක සහ විදේශ ප්‍රතිපත්ති කමිටුවේ නියෝජ්‍ය සභාපති අමීර් හයාත් මොකද්දම් (Amir Hayat Moqaddam) විසින් ඉන්දියාව, චීනය, කටාර් සහ ඉරාකය යන රටවල් හතරේ නැව් සීමාවන්ගෙන් නිදහස් කරන බවට කළ නිවේදනය ජාත්‍යන්තර අවධානයට ලක්ව ඇත.
ඉරානයට ඉන්දියාවෙන් ඖෂධ ලබා ගැනීමට හැකි වන පරිදි ඉන්දීය නැව්වලට අවසර දෙන බවත්, චීනයේ දේශපාලන සහාය ලබා ගැනීමට චීන නැව් නිදහස් කරන බවත් ඔහු පැවසීය.
නිවේදනය ඉන්දියාවේ ඉන්ධන සැපයුම ලිහිල් කරන බව පෙනුනද, එය ගැටලු කිහිපයක් ඇති කළ හැකි බව විශේෂඥයින් අනතුරු අඟවයි. පළමුව, යුද්ධය අවසන් නොවූ නිසා හෝර්මුස් කලාපයේ ඉන්දීය නැව් අත්වැරැද්දකින් ප්‍රහාරයට ලක්විය හැකි ය.
දෙවනුව, ඉරානය හා සම්බන්ධ මූල්‍ය ගනුදෙනුවල නිරත සමාගම් මත ඇමරිකාව ආර්ථික සම්බාධක පැනවිය හැකි ය.
තෙවනුව, මෙම යුද තත්ත්වය තුළ සමුද්‍ර සන්ධිය හරහා ගමන් කරන නැව් සඳහා රක්ෂණ ප්‍රේරක (insurance premiums) ඉහළ යා හැකි ය. යුද අවදානම් ප්‍රේරකය (war-risk premium) ඉහළ ගියහොත් නැව්ගත කිරීමේ වියදම් ද වැඩි වන අතර, ඉරානයේ අවසරයෙන් ලැබෙන ප්‍රයෝජනය අමතර වියදම් මගින් ගිලිහී යා හැකි බව විශේෂඥයින් පෙන්වා දෙයි.
සිව්වනුව, ඉරානය තම දේශපාලන සහ ආර්ථික අවශ්‍යතා අනුව මෙම අවසරය වෙනස් කළහොත්, අනාගතයේදී ඉන්දියාව ඇතුළු රටවල නැව්ගත කිරීම ඉරානයේ දේශපාලන තීරණවලට ගොදුරු විය හැකි බවට අනතුරු ඇඟවීමක් ඇත.
එබැවින් හෝර්මුස් සමුද්‍ර සන්ධියේ ඉන්දීය නැව් සඳහා ඉරානයේ අවසරය ඉන්දියාවට ක්ෂණික සහනයක් සේ පෙනුනද, එය අභියෝග කිහිපයක් රැගෙන එන බව සැලකේ.