පෞද්ගලිකත්ව ගැටලු මැද ස්මාට් කණ්ණාඩි තහනමක් ගැන නෝර්වේ (Norway) සලකා බලයි

කැමරා සහිත, පැලඳිය හැකි ස්මාට් කණ්ණාඩි (smart glasses) යළිත් දැඩි විමර්ශනයට ලක්වෙමින් පවතී: පෞද්ගලිකත්වය පිළිබඳ ගැටලු හේතුවෙන් මතභේදාත්මක මෙම තාක්ෂණය නියාමනය කිරීමේ අරමුණින්, ස්මාට් කණ්ණාඩි සහ කැමරා සවිකළ වෙනත් හිස් පැලඳුම් උපාංග (headsets) තහනම් කිරීම පිළිබඳව නෝර්වේ සලකා බලමින් සිටී.

මෙම සංකල්පය අලුත් එකක් නොවේ. ගූගල් ග්ලාස් (Google Glass) 2012 අප්‍රේල් මාසයේදී හඳුන්වා දුන් අවස්ථාවේම ජනතාව අතර අපහසුතාවක් මතු විය. ඒවා පැලඳි අයට කණ්ණාඩි පැලඳි අශිෂ්ටයන් යන අර්ථය දෙන උපහාසාත්මක නමකින් (glassholes) අපහාස කෙරුණු අතර, වසර කිහිපයක් තුළ එම උපාංග වෙළෙඳපොළෙන් අතුරුදන් විය.

කෘත්‍රිම බුද්ධිය (AI) සහිත නව පරපුරේ කණ්ණාඩි සමඟ එම විවාදය යළි මතු වී තිබේ. මෙටා (Meta) සමාගමේ කැමරා සහිත කණ්ණාඩි, අවට සිටින මිලියන ගණනක පුද්ගලයන්ගේ කැමැත්ත ලබාගැනීමේ අයිතිය උල්ලංඝනය කළ බව කියන පුළුල් නඩුවක ඉලක්කය බවට දැන් පත්ව ඇත. කැමරා භාවිතයෙන් තොර බර්නින් මෑන් (Burning Man) වැනි රැස්වීම්වලදී ද ඒවා දැනටමත් මතභේද ඇති කර තිබේ.

කණ්ණාඩිවලින් ඔබ්බට ගිය විට, ගුවන්තොටුපොළ ඇතුළු පොදු ස්ථානවල ඇති කැමරා අඛණ්ඩව ඡායාරූප ලබාගනිමින් ජෛවමිතික දත්ත සමුදායන්ට (biometric databases) ඒවා එක් කරමින් සිටී. ස්පර්ශ රහිත පද්ධතිවලින් සැබෑ පහසුවක් ලැබුණ ද, අඛණ්ඩ නිරීක්ෂණය සහ දිගුකාලීන දත්ත රඳවාගැනීම බොහෝ සංචාරකයන්ගේ කනස්සල්ලට හේතු වේ. බොහෝ අවස්ථාවල තමන්ට ඒවාට සහභාගී නොවී සිටීමට තෝරාගත හැකි බව බහුතරයක් දෙනා නොදනිති.

අලෙවිකරණයේ නිරතවන්නන්ට මෙම යටින් පවතින ගැටුම වැදගත්ය: ස්වයංක්‍රීයකරණය සහ AI ඩිජිටල් සන්නිවේදන මාර්ග පුරා පැතිර යද්දී, මානව සබඳතාව වෙනසක් ඇති කරන සාධකය බවට පත්වෙමින් තිබේ. දිගු කලක් සමාජ මාධ්‍ය භාවිත කළ බොහෝ දෙනා පවසන්නේ තමන් පළ කිරීම් අඩු කරන බව හෝ මුළුමනින්ම ඉන් පසුබසින බවයි. සමාජ වේදිකාවලින් සම්පූර්ණයෙන් ඉවත්වීම ප්‍රායෝගික වන්නේ කලාතුරකිනි. අදාළත්වය පවත්වා ගැනීමටත් අනාගත ගනුදෙනුකරුවන් වෙත ළඟාවීමටත් ඒවායේ පෙනී සිටීම තවමත් අවශ්‍යය. එහෙත් සැබෑ ලෝකයේ මිනිසුන් අතර සම්බන්ධතා දෙසට අලෙවිකරණ ක්‍රමවල මිශ්‍රණය පුළුල් කිරීම, අධික ස්වයංක්‍රීයකරණයට තුලනයක් ලෙස වඩ වඩාත් ආකර්ෂණීය වෙමින් පවතී.