පෙරියාර් අරිවුලගම් (Periyar Arivulagam): අඩිතාලම සිට පොත් මිලදී ගැනීම් පරීක්ෂණය දක්වා සිදුවූයේ කුමක්ද?
කොයිම්බතූර් (Coimbatore) පෙරියාර් අරිවුලගම් (Periyar Arivulagam) පුස්තකාලයේ පොත් මිලදී ගැනීම (book procurement) සම්බන්ධ ආන්දෝලනය, පුස්තකාලයක පොත්වල ගුණාත්මකභාවය පිළිබඳ ප්‍රශ්නයක් ලෙස ආරම්භ වී දේශපාලන ගැටුමක් සහ පරීක්ෂණයක් සඳහා වූ ඉල්ලීමක් බවට පත්ව තිබේ. ව්‍යාපෘතියේ ආරම්භය, පාඨකයන්ගේ මුල් විවේචන, ප්‍රකාශකයාගේ පැහැදිලි කිරීම සහ රජයේ නවතම පියවර කාල අනුපිළිවෙළින් විමසා බැලීමෙන්, චෝදනා සහ තහවුරු කළ තොරතුරු වෙන් වෙන්ව තේරුම්ගත හැකිය.
මෙම පුස්තකාල ව්‍යාපෘතිය 2024 පෙබරවාරි 19 අයවැයෙන් (budget) ප්‍රකාශයට පත් කෙරිණි. එම වසරේම නොවැම්බර් 6 වැනිදා එවකට මහ ඇමති එම්. කේ. ස්ටාලින් (M.K. Stalin) ඊට මුල්ගල තැබීය. ගාන්ධිපුරම්හි (Gandhipuram) බන්ධනාගාර දෙපාර්තමේන්තුවට අයත් ඉඩමකින් අක්කර 6.98ක් වෙන් කෙරිණි. ඉදිකිරීම් සඳහා රුපියල් කෝටි 245ක්, පොත් සහ විද්‍යුත් පොත් (e-books) සඳහා කෝටි 50ක්, පරිගණක සහ තාක්ෂණික පහසුකම් සඳහා කෝටි පහක් ලෙස මුළු වියදම රුපියල් කෝටි 300ක් ලෙස සැලසුම් කෙරිණි. බිම් මහල සහ තවත් මහල් හතක් සහිතව වර්ග අඩි ලක්ෂ 1.98ක වපසරියක ගොඩනැගිල්ල ඉදිකරන ලදී.
2026 පෙබරවාරි 28 වැනිදා ඉදිකිරීම් නිරීක්ෂණය කළ එම්. කේ. ස්ටාලින්, විවෘත කිරීම ප්‍රමාද වීම පිළිබඳව ප්‍රශ්න කළේය. ඉහළ මහල්වල වීදුරු සවි කිරීමට සුළඟේ වේගය බාධාවක් වූ බව නිලධාරීහු පැහැදිලි කළහ. ආණ්ඩු මාරුවෙන් පසු ඔක්තෝබර් 16 වැනිදා මහ ඇමති ජෝසෆ් විජය් (Joseph Vijay) පුස්තකාලය විවෘත කළේය. ව්‍යාපෘතිය බිහිකිරීමේ ගෞරවය තමන්ට හිමි බව ද්‍රවිඩ මුන්නේත්‍ර කසාගම් (DMK) පක්ෂය ප්‍රකාශ කළේය. වැදගත් වන්නේ එය ජනතාවගේ බදු මුදලින් ඉදිකළ ව්‍යාපෘතියක් වීම බව අමාත්‍ය ආධව් අර්ජුනා (Aadhav Arjuna) ඊට පිළිතුරු දෙමින් පැවසීය.
ඔක්තෝබර් 17 වැනිදා ලේඛක බාලසුබ්‍රමණියන් පොන්රාජ් (Balasubramanian Ponraj), අගල් විලක්කු (Agal Vilakku) ප්‍රකාශන ආයතනයේ පොත්වල අන්තර්ගතය සහ මිල පිළිබඳව සැක පළ කළේය. ඔක්තෝබර් 24 වැනිදා චිත්‍ර ශිල්පී සුන්දරන් මුරුගේසන් (Sundaran Murugesan) ද නොහඳුනන කතුවරුන්, අධික මිල ගණන් සහිත පොත් සහ එකම ලිපිනයක ක්‍රියාත්මක ප්‍රකාශන ආයතන පිළිබඳව විවේචන ඉදිරිපත් කළේය. නොවැම්බර් 4 වැනිදා පුස්තකාලය නැරඹීමට පැමිණි එම්. කේ. ස්ටාලින්, බොහෝ වැඩකටයුතු සිය පාලන සමයේදීම අවසන් කර තිබූ බව පැවසීය.
නොවැම්බර් 6 වැනිදා පෙරුමාල් මුරුගන් (Perumal Murugan) පළ කළ සවිස්තර සටහනකින් පසු මෙම සිද්ධිය වැඩි අවධානයට ලක්විය. ප්‍රමිතියෙන් තොර පොත්, සැක සහිත කර්තෘ තොරතුරු, කෘත්‍රිම බුද්ධිය (artificial intelligence) භාවිතය සහ මිලදී ගැනීම්වල අක්‍රමිකතා පිළිබඳව ඔහු චෝදනා කළේය. මේවා පරීක්ෂණයට ලක්විය යුතු චෝදනාය. දූෂණයක් සිදුවූ බව හෝ සියලු පොත් කෘත්‍රිම බුද්ධියෙන් සකස් කර ඇති බව හෝ තවමත් තහවුරු වූ නිගමනයක් නොවේ. මහජන පුස්තකාල සඳහා පොත් නිර්දේශ කරන කමිටුවේ සාමාජිකයකුව සිටි තමාට පවා මෙම තේරීම් ක්‍රමය පැහැදිලි නැතැයි ඔහු පැවසීය.
පසුගිය පාලන සමයේ පෙබරවාරි 14 වැනිදා නිකුත් කළ බව පැවසෙන මිලදී ගැනීමේ ඇණවුමක් (purchase order) අමාත්‍ය රාජ්මෝහන් (Rajmohan) ප්‍රසිද්ධියට පත් කරමින්, දින හතක් ඇතුළත පොත් සැපයීමට නියෝග කර තිබූ බව පැවසීය. පොත් ලැබීමෙන් පසු ජුනි මාසයේදී මුද්‍රා තැබූ බව ඔහු කීවේය. එහෙත් DMK පාර්ශ්වය ජුනි මුද්‍රාව, මිලදී ගැනීමේ තීරණය ගත් වේලාව සහ මුදල් ගෙවූ ක්‍රියාවලිය පිළිබඳව ප්‍රතිප්‍රශ්න නැඟීය. අපක්ෂපාතී පරීක්ෂණයකට සූදානම් බව උදයනිධි ස්ටාලින් (Udhayanidhi Stalin) පැවසීය. ආණ්ඩු මාරුවෙන් පසු තැබූ මුද්‍රාවකින් පමණක් වරද කළේ කවුරුන්දැයි තහවුරු නොවන බැවින් ලේඛන වැදගත් වේ.
නොවැම්බර් 7 වැනිදා පළ වූ තොරතුරුවලින් අගල් විලක්කු සහ ෆීනික්ස් (Phoenix) ප්‍රකාශන ආයතන සැබවින්ම පවතින බවත්, ඒවායේ පොත් සඳහා ජාත්‍යන්තර සම්මත ග්‍රන්ථ අංක (ISBN) ලබාගෙන ඇති බවත් තහවුරු වී ඇතැයි සඳහන් කෙරිණි. එබැවින් ප්‍රකාශන ආයතන සහ සියලු හඳුනාගැනීමේ අංක ව්‍යාජ බවට පෙර එල්ල වූ චෝදනාව තහවුරු වූ සත්‍යයක් ලෙස තවදුරටත් දැක්විය නොහැකිය. රුපියල් ලක්ෂ 17ක පොත් සැපයූ බවත්, තමාට රුපියල් ලක්ෂ 1.7ක කොමිස් මුදලක් (commission) ලැබුණු බවත් හිමිකරු මෝහන් (Mohan) පැවසීය. වසර පහළොවක් තිස්සේ රජයේ පුස්තකාලවලට පොත් සපයන බවත්, ඇතැම් කර්තෘ නාම ආරූඪ නම් බවත් ඔහු පැවසීය. කෘත්‍රිම බුද්ධිය භාවිතය පිළිබඳ ප්‍රශ්නයට ඔහු පිළිතුරු දුන්නේ නැත.
මහජන පුස්තකාල සඳහා පොත් වෙබ් අඩවිය ඔස්සේ ඉදිරිපත් කර, විශේෂඥයන් සියයකට අධික පිරිසකගේ සමාලෝචනයෙන් පසු මිලදී ගැනීමේ ක්‍රමවේදයක් පැවති බව පෙරුමාල් මුරුගන් සිය පැහැදිලි කිරීමේදී පැවසීය. එහෙත් මෙම විශේෂ පුස්තකාලයේදී ලැයිස්තු පමණක් ලබාගෙන සෘජුවම මිලදී ගැනීම් සිදුකළ බවට ඔහු විවේචනය කළේය. තේරීම් ලැයිස්තු ප්‍රසිද්ධියට පත් කිරීම, විශේෂ පුස්තකාලවලටත් එකම ගුණාත්මක ඇගයීම් (quality review) ක්‍රමවේදයක් යෙදීම, ප්‍රමාණවත් පුස්තකාලයාධිපතිවරුන් සහ විද්‍යා උපකරණ පිළිබඳව පැහැදිලි කරන සේවකයන් පත් කිරීම ඔහු නිර්දේශ කළේය. ආන්දෝලනයට ලක්වූ පොත් පරීක්ෂණ සාක්ෂි ලෙස තබාගෙන පසුව විනාශ කළ යුතු යන්න ඔහුගේ ඉල්ලීමකි. එය රජයේ අවසන් තීරණයක් නොවේ.
නොවැම්බර් 9 වැනිදා ලේඛකයන්, කලාකරුවන් සහ පර්යේෂකයන් ඇතුළු 160 දෙනෙකු අත්සන් කළ ඒකාබද්ධ ප්‍රකාශයක් මගින්, මදුරාසි මහාධිකරණයේ (Madras High Court) අධීක්ෂණය යටතේ විමර්ශන කොමිෂන් සභාවක් (commission of inquiry) පත් කරන ලෙස ඉල්ලා සිටින ලදී. පොත් නිර්දේශ කළ අය, තෝරාගත් අය සහ මුදල් නිදහස් කළ අය පිළිබඳ තොරතුරු ප්‍රසිද්ධ කළ යුතු බවද එය අවධාරණය කළේය. විශ්‍රාමික විනිසුරු හරිපරන්තාමන් (Hariparanthaman) ඇතුළු පිරිසක් සකස් කළ මෙම ප්‍රකාශයේ යෝජනා ක්‍රියාත්මක කරන බව අමාත්‍යවරයා පැවසීය.
එදින සවස අමාත්‍ය රාජ්මෝහන් පැවසුවේ කොන්නෙමාරා මහජන පුස්තකාලයටද (Connemara Public Library) එම ප්‍රකාශන ආයතනයෙන්ම පොත් 523ක් මිලදී ගෙන ඇති බවයි. සියලු පුස්තකාලවල පරීක්ෂාවක් පවත්වා ආන්දෝලනයට ලක්වූ පොත් ඉවත් කරන ලෙස උපදෙස් දී ඇති බවත්, තිරුචිරප්පල්ලි කාමරාජර් පුස්තකාලය (Tiruchirappalli Kamarajar Library) සඳහා වූ මිලදී ගැනීමේ ඇණවුම් අවලංගු කළ බවත් ඔහු පැවසීය. දකුණු ඉන්දීය පොත් වෙළෙඳුන්ගේ සහ ප්‍රකාශකයන්ගේ සංගමයේ (BAPASI) නිලධාරීන් ද හමුවූ බව පැවසූ ඔහු, ප්‍රකාශන ආයතනයේ හිමිකරු සම්බන්ධයෙන් අල්ලස් හා දූෂණ මර්දන අධ්‍යක්ෂ මණ්ඩලය (Directorate of Vigilance and Anti-Corruption) පරීක්ෂණයක් පවත්වන බව නිවේදනය කළේය. වගකීම සහ චෝදනාවල සත්‍යතාව තීරණය කළ යුත්තේ පරීක්ෂණයේ ප්‍රතිඵල මතය.