බැංකු බිඳවැටීමේ විමර්ශන පුළුල් වෙද්දී පැරගුවේ හිටපු ජනපති පේනාගේ නිවස සෝදිසි කරයි

පැරගුවේ (Paraguay) රටේ විශාලතම ඩිජිටල් බැංකුවලින් එකක් බිඳවැටීම පිළිබඳ විමර්ශනයේ කොටසක් ලෙස ධුරයෙන් ඉවත් කළ ජනාධිපති සන්තියාගෝ පේනා (Santiago Pena) මහතාගේ නිවස පොලිසිය ඉරිදා සෝදිසි කළේය. එම බැංකු බිඳවැටීම හේතුවෙන් මෙම දකුණු ඇමරිකානු රට මෑත වසරවල මුහුණ දුන් ගැඹුරුම ආර්ථික හා දේශපාලන අර්බුදයට ඇද වැටී තිබේ.

2023 දී ධුරයට පත් වූ, ඇමෙරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් (Donald Trump) මහතාගේ හිතවතෙකු වන පේනා මහතා සිකුරාදා ධුරයෙන් ඉවත් කෙරිණි. ඊට පෙර උඑනෝ බැංකුව (Ueno Bank) බිඳවැටීමෙන් ගනුදෙනුකරුවන් මිලියන තුනකට ආසන්න පිරිසකගේ ඉතුරුම් අත්හිටුවී මහා පරිමාණ විරෝධතා හටගෙන තිබිණි. ඔහු ඉල්ලා අස්වීමට දැරූ උත්සාහය ප්‍රතික්ෂේප කිරීමෙන් දිනකට පසු සෙනෙට් සභාව ඒකමතික ඡන්දයෙන් ඔහු ධුරයෙන් ඉවත් කළ අතර ඔහු අත්අඩංගුවට ගැනිණි. ඔහු රට තුළම රැඳී සිටීම තහවුරු කිරීම සඳහා නඩු විභාගයට පෙර හමුදා පරිශ්‍රයක රඳවා තැබීමට සෙනසුරාදා විනිසුරුවරයෙක් නියෝග කළේය.

අගනුවර වන අසුන්සියොන් (Asuncion) නගරයෙන් පිටත පිහිටි පේනා මහතාගේ මන්දිරය ද නිලධාරීන් සෝදිසි කළ බව අභිචෝදකයෝ තහවුරු කළහ. තමා වරදක් කළ බව ඔහු ප්‍රතික්ෂේප කරන අතර, ඔහු නිර්දෝෂී බවත් විමර්ශකයන් සමඟ සහයෝගයෙන් කටයුතු කරන බවත් ඔහුගේ නීතිඥයා පවසයි.

2028 අගෝස්තු දක්වා දිවෙන ධුර කාලයේ ඉතිරි කොටස සඳහා උප ජනාධිපති පෙද්‍රෝ අලියානා (Pedro Alliana) මහතා දිවුරුම් දී තිබේ. මුදල් අත්හිටුවීමට ලක් වූ උඑනෝ ගනුදෙනුකරුවන් මිලියන 1.2කට රජය දැනටමත් ඩොලර් මිලියන 158ක් පමණ ආපසු ගෙවා ඇති බවත්, මේ සතියේ තවත් මුදල් ආපසු ගෙවීම් අපේක්ෂා කරන බවත් ඔහු ඉරිදා ප්‍රකාශ කළේය.

විශ්වාසය කඩ කිරීම සහ පෞද්ගලික වාසි සඳහා පරිපාලන බලය යෙදවීම යන චෝදනා පේනා මහතාට එල්ල වී ඇති අතර, ඒ සෑම චෝදනාවකටම වසර 10ක් දක්වා සිරදඬුවම් නියම විය හැකිය. 2021 දී ආරම්භ කළ ඩිජිටල් බැංකුවක් වන උඑනෝ වෙත මහජන මුදල් යොමු කළ බවට ද ඔහුට චෝදනා එල්ල වේ. එහි මව් සමාගමේ කොටස් 2025 මාර්තු දක්වා ඔහු සතුව තිබිණි. ජූනි වන විට රාජ්‍ය විශ්‍රාම වැටුප් අරමුදල් ඇතුළු ඩොලර් මිලියන 850ක පමණ මහජන මුදල් බැංකුව සතුව තිබිණි. තම මන්දිරය ඉදිකිරීමට පේනා මහතා 2024 දී උඑනෝ වෙතින් ඩොලර් 500,000ක් පමණ වටිනා ණය දෙකක් ලබාගෙන ඇති බව අධිචෝදනා පත්‍රයේ දැක්වේ. එහි මාසික උකස් ණය වාරිකය ඩොලර් 38,000ක් වූ අතර, එය ඔහුගේ ජනාධිපති වැටුප මෙන් හය ගුණයකි.

මීට පෙර උඑනෝ බැංකුවේ ප්‍රධානියා ලෙස කටයුතු කළ හිටපු මහ බැංකු ප්‍රධානී කාර්ලොස් කාර්වල්ලෝ (Carlos Carvallo) මහතා ද මෙම වංචා සිද්ධියට සම්බන්ධ විමර්ශනවලට ලක්ව සිටින අතර නඩු විභාගයට පෙර රඳවා තබා ඇත. බැංකුව අවම මූල්‍ය ශක්‍යතා අවශ්‍යතා කඩ කර ඇති බවත්, එහි ප්‍රාග්ධනය නීත්‍යනුකූල අවම මට්ටමෙන් අඩකට වඩා පහත වැටී ඇති බවත් අනාවරණය වීමෙන් පසු මහ බැංකුව මැදිහත් විය. බැංකුවේ ගැටලු නියාමනයට අදාළ කරුණක් බව පවසමින් පේනා මහතා චෝදනා ප්‍රතික්ෂේප කරයි.