දකුණු කොරියාව ගෘහස්ථ ආහාර අපද්‍රව්‍ය කසළ බිම්වලට යැවීම 97%කින් අඩු කළ හැටි
දකුණු කොරියාව (South Korea) ගෘහස්ථ ආහාර අපද්‍රව්‍ය කසළ බැහැර කරන බිම්වලට යැවීම මුළුමනින්ම පාහේ නතර කර ඇති අතර, ආහාර අපද්‍රව්‍ය ප්‍රතිචක්‍රීකරණ අනුපාතය 1996 දී පැවති 2.6%ක සිට 2023 දී 97%ක් පමණ දක්වා ඉහළ නංවා තිබේ. විසිවැනි සියවසේ රට තුළ සිදු වූ වේගවත් නාගරීකරණය නිසා ඇති වූ කසළ අර්බුදයෙන් මෙම වෙනස ආරම්භ විය. එය ලෝකයටම පාඩම් සපයයි: ලොව පුරා සෑම වසරකම ආහාර ටොන් බිලියනයක් අපතේ යන අතර, ගෝලීය උණුසුමට බලපාන හරිතාගාර වායු විමෝචනයෙන් 10%කට එය දායක වේ.
සෝල් (Seoul) නුවර යොයිඩෝ (Yeouido) දිස්ත්‍රික්කයේ සුංහ්වාන් හොං (Sunghwan Hong) වැනි පදිංචිකරුවෝ සිය සතියක ආහාර අපද්‍රව්‍ය මහල් නිවාස සංකීර්ණයේ ඇති ස්මාර්ට් කසළ බඳුනකට දමති. RFID හැඳුනුම්පත ස්කෑනරයට ළං කළ විට බඳුන විවෘත වෙයි. අපද්‍රව්‍ය කිරා බලා ඒ සඳහා ගාස්තුවක් නිවසේ නඩත්තු ගිණුමට එකතු කෙරේ. 2025 රජයේ දත්ත අනුව, රට පුරා නිවාස මිලියන 8.61කට මෙවැනි ස්මාර්ට් බඳුන් 151,934කට වැඩි සංඛ්‍යාවක් සේවා සපයයි. "මා ඉවත දැමූ ආහාරවල බරත් වියදමත් දැකීමෙන් මට ඒ ගැන අවබෝධයක් ඇති වුණා," හොං පවසයි.
එකතු කරන ආහාර අපද්‍රව්‍ය විදුලිය බවට පරිවර්තනය කරන බලාගාර වෙත යවනු ලැබේ. කසළ බිම්වල දිරාපත් වන කාබනික අපද්‍රව්‍ය මගින් මීතේන් (methane) නිකුත් වේ. වසර 20ක කාලයක් තුළ එම හරිතාගාර වායුවේ තාපය රඳවා ගැනීමේ හැකියාව කාබන් ඩයොක්සයිඩ්වලට වඩා 80 ගුණයකි. ඒ අතර, කසළවලින් කාන්දු වන ලීචේට් (leachate) නමැති විෂ දියරයෙන් භූගත ජලය දූෂණය විය හැකිය. එහෙත් ජීවවායු ජීර්ණකයක් තුළ එම මීතේන් ඉන්ධනයක් බවට පත්වේ. ඩේජොන් ජෛව බලශක්ති මධ්‍යස්ථානය (Daejeon Bio Energy Centre) තමන්ට ලැබෙන අපද්‍රව්‍යවලින් 70% සිට 75% දක්වා ප්‍රමාණයක් බලශක්තිය බවට පරිවර්තනය කර නිවාස 6,000ක පමණ විදුලි අවශ්‍යතාව සපුරාලයි. රට පුරා එවැනි බලාගාර 340කට වැඩි සංඛ්‍යාවක් ක්‍රියාත්මකය. විශාලතම අභියෝගය තවමත් වියදමයි: නාගරික කසළ කළමනාකරණය සඳහා රජය වසරකට වොන් බිලියන 600ක් වැය කරයි.
නිව්යෝර්ක් නගරය (New York City) ද දකුණු කොරියාවේ ආදර්ශය අනුගමනය කර තිබේ. 2024 ඔක්තෝබර් මාසයේදී ගෘහස්ථ ආහාර අපද්‍රව්‍ය වෙන් කිරීම අනිවාර්ය කළ එම නගරය, එහි නාගරික කොට්ඨාස පහ පුරා සූර්ය බලයෙන් ක්‍රියාත්මක වන ස්මාර්ට් කොම්පෝස්ට් බඳුන් 400කට වැඩි සංඛ්‍යාවක් ස්ථාපනය කළේය. ජංගම දුරකථන යෙදුමක් හරහා දවසේ ඕනෑම වේලාවක ඒවා නොමිලේ භාවිත කළ හැකිය. 2025 දී නගරය කොම්පෝස්ට් කළ හැකි අපද්‍රව්‍ය ටොන් 140,000ක් පමණ කළමනාකරණය කළ අතර, එය වසරකට නගරයේ ජනනය වන ගෘහස්ථ කසළ ටොන් මිලියන 1.5න් 9%ක් පමණි. එකතු කරන අපද්‍රව්‍ය ස්ටැටන් අයිලන්ඩ් (Staten Island) හිදී කොම්පෝස්ට් බවට හෝ බෘක්ලින් (Brooklyn) හිදී ජීවවායුව බවට පත් කෙරේ.
"RFID බඳුන් මගින් සෑම පුරවැසියෙකුම තම කාබනික අපද්‍රව්‍ය සම්බන්ධයෙන් සෘජුව වගකීමට බැඳෙනවා," කොලම්බියා දේශගුණ පාසලේ (Columbia Climate School) තිරසරත්ව කළමනාකරණ වැඩසටහනේ අධ්‍යක්ෂ ස්ටීවන් කොහෙන් (Steven Cohen) පවසයි. දකුණු කොරියාවේ සාර්ථකත්වයේ හරය හොංගේ වචනවලින් පැහැදිලි වෙයි: "ආහාර අපතේ යෑම පාලනය කිරීම අප සියලු දෙනාගේම පොදු වගකීමක්."