තෙලන්ගානා සති අන්ත ස්වේච්ඡා සේවයෙන් ජල සංරක්ෂණයටත් ග්‍රාමීය පුස්තකාලවලටත් දායකත්වය
වැඩිදුර තොරතුරු: 2026 නොවැම්බර් 12
සති අන්ත සේවය පිළිබඳ සවිස්තර තොරතුරු අනුව මුම්බායි (Mumbai) හි සේවය කළ කාලයේ නිලධාරියා සිකුරාදා රාත්‍රියේ පිටත්ව නාරායන්ඛේඩ් (Narayankhed) ප්‍රදේශය වෙත කිලෝමීටර් 600ක් පමණ ගමන් කර සති අන්තයේ ගැමියන් සමග වැඩ කළ අතර සඳුදා රැකියාවට නැවත පැමිණියේය. අප්‍රේල් සහ මැයි මාසවල සති අන්ත අටක් මෙය සිදු වූ බව පරිසර ස්වේච්ඡා සේවකයෙකු පැවසීය. නිලධාරියා පසුව හයිදරාබාද් (Hyderabad) වෙත මාරු කර ඇති බැවින් මුම්බායි ගමන ඔහුගේ වත්මන් සතිපතා රැකියා ගමන ලෙස නොසැලකිය යුතුය.
පීර්ලතන්ඩා (Peerlathanda), චිත්‍රතන්ඩා (Chitrathanda), පූසලපාදු (Poosalapadu) සහ මුක්තපුර් (Mukthapur) ගම්වල විශාල පොකුණු හයක් ඇති බව පදිංචිකරුවෝ සහ සංවිධායකයෝ විස්තර කළහ. එම කටයුතු පශු සම්පතට ජලය සැපයීමට උපකාර වූ බවත් ඇතැම් නළ ළිංවලින් ජලය ලැබීමට පටන් ගත් බවත් ඔවුහු පැවසූහ. ඒවා දේශීය නිරීක්ෂණ මිස ස්වාධීන භූගත ජල අධ්‍යයනයක් නොවේ. ගැමියෝ කුඩා හරස් බැමිද ඉල්ලා සිටියහ. ස්වේච්ඡා හවුල්කාරිත්වය 2019දී තරුණයන් සහභාගි වූ රුක් රෝපණ කටයුතුවලින් ඇරඹුණු බවත් නිලධාරියා දිවා කාලයේ මෙන්ම රාත්‍රියේද උදව් කළ බවත් විස්තර වේ.
පුස්තකාල 32ක් පිහිටුවා ඇති අතර සිසුන් ඒවා කියවීම සඳහා භාවිත කරන බව නිලධාරියාගේ පියා පැවසීය. මිතුරන්, සෙසු නිලධාරීන් සහ ගැමියන්ගේ සහාය ඇතිව සර්වෝදය ග්‍රාම සේවා පදනම (Sarvodaya Grama Seva Foundation) හරහා ව්‍යාපෘති ක්‍රියාත්මක වන බව ඔහු පැවසීය. මෙය තම පුතාගේ පමණක් නොව සාමූහික වැඩක් බව ඔහු අවධාරණය කළේය. දෙපාර්තමේන්තු නීති නිසා නිලධාරියා සමග සෘජු සම්මුඛ සාකච්ඡාවක් කළ නොහැකි වූ බවද සඳහන්ය. එබැවින් පුස්තකාල මුළු සංඛ්‍යාව පියා පැවසූ අගයක් මිස මෙහිදී අලුතින් විගණනය කළ සංඛ්‍යාවක් නොවේ.
විශ්‍රාමික ආදායම් බදු නිලධාරී ආර්. කේ. පලිවාල් (R.K. Paliwal) ලබාදුන් දිරිගැන්වීම පවුලේ ඇගයීමට ලක් විය. ගොංගුලූරු (Gonguluru) හි ස්වයං ආධාර කණ්ඩායම්වල කාන්තාවන් සමග කළ පෙර වැඩ, තෙල් හා සබන් වැනි නිෂ්පාදන සෑදීමේ ව්‍යාපාරයක් සහ ග්‍රාමීය සිසුන්ට පොත් ලබාගැනීමට අවස්ථාව සැලසීමේ පුළුල් උත්සාහය ඔහු විස්තර කළේය. උත්තර ප්‍රදේශ් (Uttar Pradesh), මධ්‍ය ප්‍රදේශ් (Madhya Pradesh) සහ ගුජරාට් (Gujarat) හි පෙර ව්‍යාපෘති සමග මෙම වැඩද සලකා බැලෙන අතර ඔහුගේ 2018-20 හයිදරාබාද් සේවා කාලයෙන් පසු 2023-24දී නිරීක්ෂණය වූ ප්‍රගතිය විස්තර කෙරේ. එම ඓතිහාසික විස්තර සංවිධායකයන්ගේ අරමුණු පැහැදිලි කරයි. ඒවා සෑම ව්‍යාපෘතියකම වත්මන් සම්පූර්ණ ගණනයක් හෝ සියලු ජල ගැටලු විසඳී ඇති බවට සහතිකයක් හෝ නොවේ.
තෙලන්ගානා (Telangana) ප්‍රාන්තයේ නාරායන්ඛේඩ් (Narayankhed) ප්‍රදේශයේ වැසි ජලය රඳවා ගැනීම සඳහා වන ප්‍රජා උත්සාහ, අඛණ්ඩ ස්වේච්ඡා සේවයේ කාර්යභාරය කෙරෙහි අවධානය යොමු කරවයි. ආදායම් බදු නිලධාරී පී. සුධාකර් නායික් (P. Sudhakar Naik) සති අන්තවල මුම්බායි (Mumbai) සිට පැමිණ ජල සංරක්ෂණ ව්‍යාපෘති සඳහා ප්‍රදේශවාසීන් සමග වැඩ කළ ආකාරය නොවැම්බර් 11 තොරතුරුවල දැක්වේ. මෙය ක්‍රියාත්මක දේශීය වැඩපිළිවෙළක් පිළිබඳ විස්තරයක් මිස නව ප්‍රාන්ත ව්‍යාප්ත වැඩසටහනක නිවේදනයක් නොවේ.
ප්‍රජා ජල අවශෝෂණ වළවල් සහ පොකුණු සඳහා පදිංචිකරුවන්, පරිසරවේදී පාලදුගු ඥානේශ්වර් (Paladugu Gnaneshwar) සහ පළාත් බලධාරීන් එක්ව කටයුතු කළ ආකාරය පෙර විස්තරවල දැක්විණි. අරමුණ වූයේ වැසි ජලය ඉක්මනින් ගලා යෑම වළක්වා එය පොළොවට උරා ගැනීමට උපකාර කිරීමය. ක්‍රමය පුළුල් කිරීමට පෙර මෝසම් වැසිවලින් පසු එම ඉදිකිරීම්වල ක්‍රියාකාරීත්වය අධ්‍යයනය කිරීමට කණ්ඩායමට අවශ්‍ය වූ බව ජූනි තොරතුරේ දැක්විණි. එම වෙනස වැදගත්ය. පොකුණක් ඉදිකිරීමෙන් පමණක් ප්‍රදේශයක් පුරා භූගත ජලයේ මැනිය හැකි දියුණුවක් තහවුරු නොවේ.
සර්වෝදය ග්‍රාම සේවා පදනමේ (Sarvodaya Grama Seva Foundation) ව්‍යාපෘති පිටුවල ගොංගුලූරු (Gonguluru) ග්‍රාම පංචායතනය සමග ජල සංරක්ෂණ කටයුතු සහ රජයේ පාසල්වල පුස්තකාල සංවර්ධනය සඳහා වෙනම වැඩසටහනක් විස්තර කර ඇත. එහි පුස්තකාල ආකෘතිය පාසල්, ගම් සභා සහ පදිංචිකරුවන්ගේ සහයෝගය මත රඳා පවතී. ග්‍රාමීය සංවර්ධනය එක් පුද්ගලයෙකුගේ වැඩක් ලෙස පමණක් සලකනවා වෙනුවට මෙම විස්තර නිලධාරියාගේ දායකත්වය සමග දේශීය සහභාගිත්වයද දක්වයි.
පසුව නිකුත් වූ තොරතුරේ තවත් කුඩා හරස් බැමි ඉදිකර දෙන ලෙස පදිංචිකරුවන් ඉල්ලූ බවද සඳහන්ය. ජලය ගබඩා කිරීම සහ පොත් ලබාගැනීමට අවස්ථාව සැලසීම වෙනස් අවශ්‍යතා සපුරාලන නමුත් ව්‍යාපෘති දෙකම මුල් වැඩවලින් පසු පොදු පහසුකම් ජනතාව විසින් නඩත්තු කිරීම මත රඳා පවතී. පවතින විස්තර දේශීය අත්දැකීම් සහ සංවිධායකයන්ගේ සැලසුම් පැහැදිලි කරයි. එහෙත් ඒවායෙන් ප්‍රදේශය පුරා ජල විගණනයක් හෝ පදනමේ සියලු ව්‍යාපෘති සඳහා වත්මන් ස්වාධීනව තහවුරු කළ මුළු සංඛ්‍යාවක් හෝ නොලැබේ.