NIESR 2026 බ්‍රිතාන්‍ය වර්ධන පුරෝකථනය ඉහළ දමයි; ඉදිරි දෙවසරේ මන්දගාමීත්වයක් ගැන අනතුරු අඟවයි
ජාතික ආර්ථික හා සමාජ පර්යේෂණ ආයතනය (National Institute of Economic and Social Research) මේ වසරේ එක්සත් රාජධානියේ ආර්ථික වර්ධන පුරෝකථනය ඉහළ දමා ඇත. එහෙත් වැඩි බලශක්ති වියදම් සහ ණය පොලී අනුපාත ඊළඟ වසර දෙකේ වර්ධනයට බරක් වනු ඇතැයි එය අනතුරු අඟවයි. එහි සරත් සමයේ ඉදිරි දැක්ම අනුව, ජූලි පුරෝකථනයේ 1.1%ක් වූ 2026 වර්ධනය දැන් 1.6%කි. ඉන්පසු 2027දී 1.1%කටත් 2028දී 0.9%කටත් වර්ධනය මන්දගාමී වනු ඇතැයි අපේක්ෂා කෙරේ.
කෙටිකාලීන ප්‍රතිඵලය ශක්තිමත් වීමට රජයේ වියදම් සහ ව්‍යාපාරික ආයෝජන, විශේෂයෙන් බලශක්ති හා තොරතුරු සහ සන්නිවේදන තාක්ෂණ ආයෝජන හේතු වන බව ආයතනය පවසයි. දුර්වල වසර කිහිපයකට පසු පවුල් පරිභෝජනය යහපත් වී ඇතත්, ඓතිහාසික ප්‍රමිතීන්ට අනුව තවමත් මන්දගාමීය. රාජ්‍ය මූල්‍ය ඒකාග්‍රකරණය (fiscal consolidation) ඉදිරියට යන අතර බලශක්ති වියදම් පවුල්වල සැබෑ ආදායම් සහ සමාගම් ලාභ ආන්තික අඩු කරනු ඇතැයි එහි ප්‍රක්ෂේපණ උපකල්පනය කරයි. මේවා කොන්දේසි මත පදනම් වූ පුරෝකථන මිස අනාගත වසර සඳහා දැනටමත් වාර්තා වූ සංඛ්‍යා නොවේ.
ක්ෂණික බලශක්ති කම්පනයෙන් පසුවත් උද්ධමනය පැවතිය හැකිය
NIESR අපේක්ෂා කරන්නේ පාරිභෝගික මිල උද්ධමනය (consumer-price inflation) 2027 පෙබරවාරි මාසයේ 4.4%ක උපරිමයකට පැමිණ, 2027 වසර පුරා සාමාන්‍යයෙන් 3.9%ක් සහ 2028දී 3.0%ක් වනු ඇති බවයි. එහි මූලික උපකල්පන අනුව උද්ධමනය නැවත 2% ඉලක්කයට පැමිණෙන්නේ 2030 අග භාගයේදී පමණි. වාර්ෂික වැටුප් වැඩිවීම් රැසක් වසර මුලදී තීරණය කරන බැවින්, බලශක්ති කම්පනය වැටුප් සහ පුළුල් භාණ්ඩ හා සේවා මිල කෙරෙහි බලපෑම ගැන විශේෂයෙන් කනස්සල්ල පවතී.
බැංකු පොලී අනුපාතය (Bank Rate) ලබන වසරේ 4.25%ක උපරිමයකට පැමිණෙනු ඇතැයි ආයතනය අපේක්ෂා කළද, ඉන් උද්ධමනය ප්‍රමාණවත් තරම් ඉක්මනින් පාලනය නොවන බවට තර්ක කරයි. වෙළෙඳපොළ අනුපාත 4.75%ක් පමණ දක්වා ඉහළ යන වෙනම අවස්ථා විශ්ලේෂණයකදී, උද්ධමනය 2029 මුලදී ඉලක්කයට පැමිණෙනු ඇත. එහෙත් එහි මිල වන්නේ 2028 සහ 2029 යන වසර දෙකේම දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයේ (GDP) වර්ධනය ප්‍රතිශතාංක 0.4කින් පමණ අඩුවීමයි. එම සැසඳීම ප්‍රතිපත්ති තේරීමක වාසි හා අවාසි පෙන්වන්නකි. එය එංගලන්ත බැංකුවේ (Bank of England) නව තීරණයක් හෝ වෙළෙඳපොළ අපේක්ෂා සැබෑ වන බවට පොරොන්දුවක් නොවේ.
ඉදිරි දැක්ම දෙදිශාවටම ඇති අවදානම් හඳුනා ගනී. මැදපෙරදිග ගැටුම කලින් සමථයකට පත්වුවහොත් උපකල්පනය කළාට වඩා ඉක්මනින් බලශක්ති සහ ආහාර වියදම් අඩුවිය හැකිය. ඉහළ තෙල් මිල දිගටම පැවතීම හෝ AI ආශ්‍රිත ආයෝජන ආපසු හැරීම වර්ධනය දුර්වල කළ හැකිය. එබැවින් යහපත් වූ 2026 පුරෝකථනය, ණය ගන්නන්ට, පවුල්වලට හෝ ව්‍යාපාරවලට පවතින අවිනිශ්චිතතාව ඉවත් කිරීමක් නොව, වර්ධනයේ කල්පැවැත්ම පිළිබඳ අනතුරු ඇඟවීමක් සමඟ ඉදිරිපත් වූවකි.