2026 වාර්තාගත උණුසුම්ම වසර අතරට: එක්සත් ජාතීන්ගේ වාර්තාවක්

තුර්කියේ (Turkey) ආරම්භ වන COP31 දේශගුණ සාකච්ඡාවලට පෙර නිකුත් කළ එක්සත් ජාතීන්ගේ (UN) දේශගුණ වාර්තාවකට අනුව, මේ වසරේ ජනවාරි සිට සැප්තැම්බර් දක්වා ගෝලීය සාමාන්‍ය උෂ්ණත්වය කාර්මික යුගයට පෙර මට්ටමට වඩා සෙල්සියස් අංශක 1.47කින් ඉහළ ගොස් තිබේ.

ප්‍රබල එල් නිනෝ (El Nino) තත්ත්වයක් හේතුවෙන් ඉදිරි මාසවල උෂ්ණත්වය තවදුරටත් ඉහළ යා හැකි බව වාර්තාව අනතුරු අඟවයි. එමෙන්ම 1850 පමණ මිනුම් ආරම්භ කළ දා සිට වාර්තා වූ උණුසුම්ම වසර 12 අතරට දැන් පසුගිය වසර 12ම ඇතුළත් වන බව ද එහි සඳහන් වේ.

පැරිස් ගිවිසුම (Paris Agreement) යටතේ ඉක්මවා යෑම වැළැක්වීමට ආණ්ඩු ප්‍රතිඥා දුන් අංශක 1.5 සීමාව සාමාන්‍ය උණුසුම්වීමෙන් ඉක්මවූ, 2024න් පසු දෙවැනි වසර බවට මේ වසර පත්වනු ඇතැයි අපේක්ෂා කෙරේ.

මුහුදු මට්ටම් වාර්තාගත ඉහළ අගයන් කරා ළඟා වී ඇති බවත්, සාගරයේ තාප අන්තර්ගතය පසුගිය වසරේ උපරිම අගයන් ද ඉක්මවා ඉහළ ගොස් ඇති බවත් වාර්තාවෙන් අනාවරණය වී තිබේ. වායුගෝලයේ හරිතාගාර වායු අඛණ්ඩව එකතු වීම මෙම ප්‍රවණතාවලට හේතුව බව විද්‍යාඥයෝ පවසති.

නොවැම්බර් 20 දක්වා පැවැත්වෙන COP31 සමුළුව සඳහා එක්රැස් වන නියෝජිතයන් හමුවේ, මෙම සොයාගැනීම් සැලකිල්ලට ගනිමින් ජාතික දේශගුණ ප්‍රතිඥා ශක්තිමත් කරන ලෙස ඉල්ලීම් ඉදිරිපත් වනු ඇතැයි අපේක්ෂා කෙරේ.